Chăm sóc trẻ sơ sinh trong tháng đầu tiên

Trẻ sơ sinh là trẻ mới sinh đến 30 ngày tuổi. Trẻ cần được nuôi dưỡng đặc biệt, chăm sóc và theo dõi những dấu hiệu bất thường hay xảy ra như vàng da, nhiễm trùng rốn, sốt và sặc sữa.


Nuôi dưỡng:

– Bà mẹ khi mang thai phải đuợc ăn uống đầy đủ để tránh tình trạng suy dinh dưỡng bào thai và chuẩn bị có đủ sữa cho trẻ ngay từ những ngày đầu tiên.

– Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất đối với trẻ nhỏ vì có đủ chất dinh dưỡng cần cho trẻ phát triển thể chất và trí tuệ. Nên cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 4 – 6 tháng đầu, sau đó trẻ sẽ ăn dặm thêm các thức ăn khác.

– Nếu mẹ thiếu sữa nuôi con, truớc khi quyết định cho trẻ bú thêm sữa bột, nên hỏi ý kiến của nhân viên y tế.

Vàng da sơ sinh:

Đa số trẻ sơ sinh đều có biểu hiện vàng da sau khi sanh. Nên để trẻ trong phòng có đủ ánh sáng để theo dõi mức độ vàng da đuợc dễ dàng.

Nếu trẻ bị vàng da bệnh lý sẽ để lại di chứng chậm phát triển trí tuệ sau này, Khi có một trong các triệu chứng sau đây, cần đưa bé đi khám chuyên khoa càng sớm càng tốt:

– Vàng da xuất hiện sớm trước 24 giờ sau khi sanh.

– Vàng da tăng nhanh, vàng da lan đến vùng bụng dưới, vùng đùi.

– Vàng da kéo dài quá 10 ngày ở trẻ đủ tháng và quá 14 ngày ở trẻ non tháng.

– Vàng da có kèm các triệu chứng bất thường khác: trẻ bú yếu đi, ngủ nhiều, lừ đừ, ói ọc hoặc quấy khóc bức rứt hoặc trẻ có vẻ “không được khỏe”.

Săn sóc rốn:

Nhiễm trùng rốn là bệnh rất nguy hiểm cho tính mạng của trẻ, vì vậy phải chăm sóc rốn mỗi ngày và mỗi khi rốn bị ướt theo quy trình sau:

– Rửa tay sạch bằng xà bông, sát trùng lại bằng cồn 900.

– Tháo bỏ gạc cũ bao ở rốn trẻ.

– Lau rốn bằng gòn vô khuẩn và nước chín, lau khô lại từ chân rốn lên cuống rốn.

– Quấn tả dưới rốn.

Cần đem bé đến khám chuyên khoa khi có một trong các triệu chứng sau:

– Rốn có mùi hôi hoặc rỉ nước vàng hoặc rỉ máu.

– Rốn có chồi thịt, rỉ nước.

– Da quanh rốn sưng tấy đỏ.

– Rốn chậm rụng sau 3 tuần.

Vệ sinh miệng cho bé:

Khi trong miệng và lưỡi bé có các chấm trắng rải rác đó là đẹn miệng. Đẹn thường do nấm Canida Albicans gây ra. Có thể dùng một số thuốc để rơ miệng cho trẻ khi có đẹn miệng, mỗi ngày rơ miệng 1 – 2 lần đến khi miệng sạch đẹn:

– Daktarin (oral gel).

– Candid (mouth gel).

– Nystatin dạng gói bột.

– Glycerine Boraté 20%.

– Natri bicarbonate 5%.

Theo dõi nhiệt độ cơ thể bé sơ sinh:

Nhiệt độ cơ thể trẻ bình thường từ 36,5 – 37,50C.

Trẻ bị sốt khi nhiệt độ trên 37,50C.

Trẻ bị hạ thân nhiệt khi nhiệt độ dưới 36,50C trở xuống.

Đặt thủy cho trẻ để đo nhiệt độ:

– Đặt ở hậu môn 1 phút.

– Đặt ở nách 5 phút: Phải cộng thêm 0,50C vào kết quả đo được.

Khi trẻ bị sốt hoặc bị hạ thân nhiệt đều phải đưa trẻ đi khám ngay.

Tư thế nằm an toàn:

Để tránh sặc sữa, sau khi trẻ bú no, đỡ bé ở tư thế đầu cao, vỗ nhẹ vào lưng bé cho ợ hơi rồi mới đặt nằm xuống, mặt bé quay nghiêng sang một bên. Đầu luôn luôn hơi cao hơn ngực.

Khám mắt cho trẻ non tháng:

Trẻ càng nhẹ cân hoặc càng non yếu thì càng dễ bị bệnh lý võng mạc mắt, làm ảnh hưởng xấu đến thị lực của trẻ, thậm chí có thể gây mù lòa. Những trẻ sau đây cần được khám mắt ngay khi bé đầy tháng:

1. Cân nặng lúc sinh dưới 1500g hoặc tuổi thai dưới 32 tuần.

2. Cân nặng lúc sinh dưới 2000g nhưng bị ngạt khi sanh, thở oxy kéo dài, có những bệnh lý khác kèm theo và được bác sĩ sơ sinh chỉ định khám mắt.

3. Trẻ đa thai (sinh đôi, sinh ba…) và có cân nặng lúc sinh dưới 2000g.

Nơi nhận khám mắt trẻ sơ sinh non tháng:

1. BV Nhi Đồng 1

ĐT: (08)927 1156 – 927 0355

2. BV Mắt TPHCM

280 Điện Biên Phủ, F7, Q3, ĐT: (08)932 6732

3. Trung tâm chẩn đoán Y khoa (Medic)

254 Hoà Hảo, Q10, TPHCM

Các trẻ non tháng trong chương trình KANGAROO:

– Tái khám định kỳ theo lịch hẹn.

– Khi trẻ đầy tháng sẽ được khám mắt.

– Khi trẻ được 40 tuần tuổi thai sẽ được đo thính lực, siêu âm tổng quát và xét nghiệm máu tổng quát.

Tái khám và chủng ngừa:

Mọi trẻ sơ sinh đều cần được tái khám khi bé đầy tháng. Phụ huynh xem trong giấy ra viện hoặc giấy chứng nhận chích ngừa lao của bé để đem bé đi tái khám ở phòng sức khỏe trẻ em của bệnh viện Từ Dũ hoặc của y tế địa phương. Các cơ sở y tế nói trên sẽ hướng dẫn lịch chủng ngừa chi tiềt.

Lưu ý: Sau khi xuất viện, trong vòng 01 tháng đầu tiên nếu bé có vấn đề gì về sức khỏe, gia đình liên hệ với Khoa sơ sinh các bệnh viện để được khám và hươgn1 dẫm kịp thời.

Các thông tin này chỉ dùng cho tham khảo. Không có mục đích chữa trị. Vậy nên, Khi có các dấu hiệu về bệnh lý, nên đi khám và uống thuốc , tập luyện theo toa của bác sĩ  trị liệu. Tuyệt đối không tự chữa trị.